Stories

Khajuraho

by Artur Anuszewski - 3 years, 10 months ago

Kamienna Kamasutra Świątynie w Khadżuraho nie zawdzięczają światowego rozgłosu ani stylowej architekturze, ani tysiącletniej historii. Magnesem przyciągającym tu rzesze turystów są rzeźby i płaskorzeźby zdobiące świątynie, które uważa się za szczytowe osiągnięcie sztuki indyjskiej. Często mają one frywolny, erotyczny charakter. Ich reprodukcje ilustrują zwykle stronice „Kamasutry” – słynnego indyjskiego dzieła, poświęconego teorii i praktyce sztuki miłości. Budowle powstawały tu od IX do XII wieku, jednak główna grupa świątyń została wzniesiona przez władców dynastii Czandelów w ciągu stulecia 950–1050. Z pierwotnej liczby 85 świątyń zachowały się tylko 22. Są one zlokalizowane w trzech grupach. Najwięcej z nich znajduje się w centrum miasteczka, w grupie zachodniej, która jest najbardziej znana. Spotyka się tu typowe świątynie, np. Kandarija Mahadewa, Dewi Dżagadamba, Czitragupta, Wiśwanata czy Lakszmana. Dwa kilometry od nich znajduje się wschodnia grupa, obejmująca siedem świątyń, z których najbardziej znane to: Javari, Parśwanata, Adinath i Vamana. W południowej grupie, 5 km od miasteczka, znajdują się jedynie 2 budowle: Chaturbhuj i Duladeo. Budowle wyróżniają się jednorodnym stylem architektonicznym – lokalną odmianą zwaną nagara, a także stylem rzeźb, które pokrywają prawie każdy fragment powierzchni ścian zewnętrznych i wewnętrznych. Świątynie wzniesione są na wysokich kamiennych platformach, które niekiedy opasane są reliefem przedstawiającym wydarzenia historyczne, życie codzienne i sceny erotyczne. Do właściwej świątyni, zbudowanej na planie prostokąta, prowadzą szerokie schody. Wiodą one do portalu będącego wejściem do pierwszego przedsionka, za którym znajduje się przedsionek właściwy – mandapa, oświetlony światłem wpadającym przez otwarte balkony po obu stronach budowli. Dalej mamy wielki przedsionek prowadzący do właściwego, ciemnego sanktuarium, nad którym dominuje wysoka, smukła, charakterystyczna śikhara. Znajduje się w nim zwykle kamienny kultowy posąg bóstwa lub, jak w wielu innych hinduistycznych świątyniach, linga boga Śiwy. Zewnętrzne ściany świątyń charakteryzują się przebogatą dekoracją rzeźbiarską boskich (Brahma, Śiwa, Wisznu, Kryszna, Ganesia, Parwati, Saraswati...), półboskich, ludzkich, zwierzęcych i mitycznych postaci. Obok nich pokazany jest wymarły świat królestwa Czandelów ze scenami bitew, polowań, uczt, koncertów, procesji czy życia codziennego. Sławę jednak zawdzięczają licznym erotycznym rzeźbom i płaskorzeźbom. Spotyka się tu zarówno pojedyncze, namiętnie całujące się pary zwane majthunom, pary we wszystkich stadiach igraszek miłosnych, jak i scenki grupowego, wyszukanego seksu. Dość często przewija się motyw trzech kobiet i jednego mężczyzny. Kobiety mają długie, smukłe nogi, zaokrąglone biodra, wydatne piersi, okrągłe twarze i wąskie talie, zgodnie z kanonem urody właściwej sztuce subkontynentu indyjskiego. Postacie te powtarzają się prawie we wszystkich świątyniach Khadżuraho, en face, z tyłu lub z profilu, w rozmaitych, często prowokacyjnych pozach. Różnią się szczegółami ubioru, biżuterią czy wyrazem twarzy. Rodowód erotycznych rzeźb nie jest dokładnie znany. Jest co prawda wiele teorii, ale żadna z nich nie jest do końca pewna. Najczęściej erotykę w Khadżuraho przypisuje się obecności dewadasi – prostytutek świątynnych. Wielu zwolenników ma też teoria dotycząca tantryzmu – kierunku związanego z praktykami magicznymi, kultem bóstw w postaci żeńskiej i głoszącego chwałę siakti – energii kobiecej jako źródła Wszelkiej Siły. Możliwe jednak, że rzeźby te są jedynie elementem dekoracyjnym.


© 2011 - 2017 TheBestTravelled.com.
All rights reserved.

The Best Travelled | Best Travel Forum | Best Travelled People